VoltSim · Elektrot · Potansiyel · Sistem tipi
3D Topraklama ve Elektrik Güvenliği Simülasyonu
Toprak altını açın: elektrotlar, potansiyel dağılımı ve eşpotansiyel bağlantılar. Kabul koşulu sistem tipine ve koruma düzenine göre değerlendirilir; tek bir sabit ohm sınırı yoktur.
Parametreler
Sürükle: döndür · Sağ tık/iki parmak: kaydır · Tekerlek: yakınlaştır · Ekipmana tıkla ya da [ ] ve Enter: ayrıntı
Analiz
Sonuç durumu
Ön kontroller
Model sınırları içindeki ön kontroldür; tasarım doğrulaması, mevzuata uygunluk belgesi veya uygulama onayı değildir.
Varsayımlar ve bağıntılar
Önemli: VoltSim mühendislik eğitimi ve ön değerlendirme amacıyla hazırlanmıştır. Nihai proje, ekipman seçimi, uygulama ve mevzuat uygunluğu yetkili mühendis tarafından değerlendirilmelidir. Girdileriniz yalnızca tarayıcınızda işlenir; VoltGuard’a gönderilmez.
Hesaplama kimliği
Topraklama direnci ve dokunma/adım gerilimi. Sonuç durumları ayrıdır: “Veri eksik”, “Mühendis incelemesi gerekli”, “Varsayımsal”, “Hesaplandı”. Hiçbiri mevzuata uygunluk veya uygulama onayı anlamına gelmez. Tüm hesaplama kimlikleri →
Yöntem, birimler, varsayımlar ve doğrulama testleri
Çubuk, şerit ve ağ topraklayıcının yayılma direncini, TT/IT koruma koşulunu ve OG arıza akımında GPR ile IEEE 80 dokunma/adım gerilimi ön kontrolünü verir.
Girdiler
| Büyüklük | Birim | Açıklama |
|---|---|---|
| rho | Ω·m | Toprak özdirenci (Wenner ölçümü) |
| L, d, n, s | m, m, adet, m | Çubuk boyu, çapı, sayısı, aralığı |
| IdN_mA | mA | RCD anma kaçak akımı |
| UL | V | Sınır dokunma gerilimi |
| IF, tf | A, s | OG topraklama arıza akımı ve süresi |
| rhoS, hs | Ω·m, m | Yüzey tabakası |
Çıktılar
| Büyüklük | Birim | Açıklama |
|---|---|---|
| R | Ω | Yayılma direnci |
| GPR | V | IF·R |
| Etouch/Estep | V | İzin verilen dokunma/adım (IEEE 80, 50 kg) |
| Em/Es | V | Ağ için hesaplanan dokunma/adım |
Yöntem / bağıntılar
R_çubuk = ρ/(2πL)·[ln(8L/d) − 1] (Dwight)n çubuk: R1·(1 + λ·a)/n (BS 7430)R_ağ = ρ·[1/L_T + 1/√(20A)·(1 + 1/(1 + h√(20/A)))] (Sverak)TT: R_A·IΔn ≤ U_LE_dokunma = (1000 + 1,5·Cs·ρs)·0,116/√t
Varsayımlar
- Homojen toprak; mevsimsel değişim seçilen katsayı dışında modellenmez.
- Ağ hesabında iletken çapı 0,01 m, kare ağ, kenar çubuksuz kabul edilir.
- TN sisteminde elektrot direnci tek başına kabul ölçütü değildir (çevrim empedansı esastır).
Geçerlilik sınırları
- Elektrot tasarımı ön boyutlandırması; kabul ölçülen direnç ve sistem tipine göre yapılır.
- Türk Topraklamalar Yönetmeliği’ndeki izin verilen dokunma gerilimi eğrisiyle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Gerekli katalog / saha verisi
- Toprak özdirenci (saha) — örnek değerde bırakılırsa sonuç "Varsayımsal"
- OG topraklama arıza akımı (saha) — örnek değerde bırakılırsa sonuç "Varsayımsal"
Teknik kaynak
- Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği
- TS HD 60364-4-41
- IEEE 80
- BS 7430
Mevzuat ve teknik standartlar
Bağlayıcı düzenlemeler (kanun, yönetmelik) ile gönüllü standartlar ayrı listelenmiştir. Standartlar bir yönetmelik atıf yaptığında veya sözleşmede istendiğinde bağlayıcı hale gelir. Doğrulama tarihi her kayıtta ayrı yazılıdır; tarihi olmayan kayıt resmî kaynaktan doğrulanmamıştır.
Bağlayıcı düzenlemeler
-
YönetmelikETKBElektrik İç Tesisleri Yönetmeliği Resmî Gazete 04.11.1984 / 18565
Kapsam: Bina içi alçak gerilim tesisatının temel yönetmeliğidir. Gerilim düşümü sınırları sayaçtan değil yapı bağlantı kutusundan itibaren tanımlanır; yönetmelikte sayısal bir 30 mA şartı bulunmaz.
- Madde 57 a.3-i Yapı bağlantı kutusu ile tüketim araçları arasındaki gerilim düşümü, sürekli en büyük işletme akımında aydınlatma ve priz devrelerinde %1,5'i, motor devrelerinde %3'ü geçmemelidir (değişik: RG 30.11.1995/22479).
- Madde 57 a.3-ii Yapı veya yapı kümesi kendi transformatöründen besleniyorsa, transformatör çıkış uçları ile yapı bağlantı kutusu arasındaki gerilim düşümü %5'i geçmemelidir.
- Madde 18 Yapı bağlantı kutusuna yangın koruma amaçlı, sayaç kolon devrelerine hayat koruma eşikli kaçak akım düzeni ile termik-manyetik şalter/otomatik sigorta konulması ve koruma düzenleri arasında seçicilik sağlanması istenir; mA değeri yazılmaz (değişik: RG 16.06.2004/25494).
- Madde 39 Hata akımı koruma düzeni arızalı devreyi 0,2 s içinde açmalı, korunan aygıtların topraklama direnci R ≤ 50 V / IΔn olmalı; özellikle banyo gibi tehlikeli yerlerdeki priz devrelerinde hata akımı korumanın kullanılması 'tavsiye edilir'.
Değişiklikler: Başlıca değişiklikler: 30.11.1995/22479 (Madde 57 gerilim düşümü dahil), 25.10.1996/22798, 12.07.1998/23400, 08.12.2000/24254, 16.06.2004/25494 (Madde 18 sayaç/koruma). Lexpera konsolide listesine göre son değişiklik 12.01.2020/31006 (Madde 7, 19, 24). mevzuat.gov.tr metni yalnızca .doc ek olarak sunuyor; madde metinleri bir kamu (MEB) kopyasından okundu.
Resmî kaynakla doğrulandı:
Güncel mevzuat doğrulaması gereklidir.
Resmî kaynak ↗ -
YönetmelikETKBElektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği Resmî Gazete 03.12.2003 / 25305
Kapsam: İç tesisat projelerinin (kuvvet, aydınlatma, kompanzasyon, koruma, yangın algılama vb.) nasıl hazırlanacağını düzenler. İş Ekipmanları Yönetmeliği, projesi olmayan elektrik tesisatının bu yönetmeliğe göre projelendirilmesini ister.
Resmî kaynakla doğrulandı:
Güncel mevzuat doğrulaması gereklidir.
Resmî kaynak ↗ -
YönetmelikETKBElektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği Resmî Gazete 21.08.2001 / 24500
Kapsam: YG/AG topraklama tasarımı, dokunma/adım gerilimi ve periyodik ölçümler için temel yönetmeliktir. İzin verilen dokunma gerilimi-süre ilişkisi Şekil-6'dadır.
- Madde 5-d ve Şekil-6 YG şebekelerindeki toprak hataları için izin verilen en yüksek dokunma gerilimi (UTp) hata süresine bağlı bir eğri olarak Şekil-6'da verilir; akım eğridekinden uzun sürerse UTp için 75 V kullanılabilir. Bu bir ek değil, Madde 5 içindeki şekildir.
- Ek-C Dokunma gerilimi ile vücut akımı ilişkisini ve ayakkabı, yüzey kaplaması gibi ek dirençlerin hesaba katılma yöntemini açıklar.
- Ek-P Önerilen muayene/ölçme periyotları: üretim-iletim-dağıtım tesisleri 2 yıl, hatlar 5 yıl; sanayi ve ticaret merkezlerinde topraklama direnci ölçümü 1 yıl, diğer kontroller 2 yıl; parlayıcı-patlayıcı ve ıslak ortamlarda en fazla 1 yıl.
Değişiklikler: Konsolide metinde görülen değişiklik: 04.12.2019/30968 (Madde 2 Dayanak).
Resmî kaynakla doğrulandı:
Resmî kaynak ↗ -
YönetmelikETKBElektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği Resmî Gazete 30.11.2000 / 24246
Kapsam: 1 kV üstü tesislerin (trafo merkezleri, hücreler, hatlar) kuruluş ve işletme kurallarını içerir. Trafo koruma seçimi ve YG işletme sorumluluğu buradan kaynaklanır.
- Madde 38 Her dağıtım transformatörünün AG çıkışına termik-manyetik açıcılı ana kesici konulmalı; belirli koşullarda dağıtım şirketleri bundan muaf tutulabilir.
- Madde 40-a 400 kVA'ya kadar dağıtım trafoları giriş tarafında sigortalı ayırıcı ile korunur; 400 kVA üstünde röleli kesici, 1600 kVA'ya kadar ise uygun sigortalı yük ayırıcısı da kullanılabilir.
- Madde 40-b Ölçü transformatörü sınıfları: enerji ölçümünde akım trafosu 0,5, gerilim trafosu 1; koruma için en az 3 sınıfı.
- Madde 60 Tüm YG kuvvetli akım tesislerinde teknik konulardan sorumlu bir elektrik mühendisi bulunmalı; 154 kV ve üstü tesislerde en az bir elektrik mühendisi işletme sorumlusu olmalıdır.
Değişiklikler: Konsolide metinde değişiklikler: 08.02.2007/26428, 23.01.2018/30310, 12.01.2020/31006, 11.05.2023/32187.
Resmî kaynakla doğrulandı:
Resmî kaynak ↗ -
YönetmelikÇSGBİş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Resmî Gazete 25.04.2013 / 28628
Kapsam: İşyerlerinde elektrik ve topraklama tesisatının yıllık periyodik kontrolünün yasal dayanağıdır. 23.12.2025 değişikliği Madde 7 ve EK-III'ü yeniden düzenlemiştir.
- Madde 7 EK-III tablolarındaki ekipmanlar yetkili kişilerce periyodik kontrole tabidir; usul ve esaslar EK-III'tedir (değişik: 23.12.2025/33116).
- EK-III 2.3.1–2.3.2 İlgili standartta aksi yoksa tesisatlar yılda bir kontrol edilir; elektrik, topraklama, yıldırımdan korunma, akü, trafo, jeneratör tesisatlarını yetkili elektrik mühendisi/tekniker vb. kontrol eder.
- EK-III 2.3.7 Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarında kontrolde proje aranır; projesi olmayan tesisat işverence projelendirilmelidir.
- EK-III Tablo-3 Elektrik ve topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma, jeneratör (TS ISO 8528), yangın algılama (TSE CEN/TS 54-14) için standartta süre yoksa en fazla 1 yıl; akümülatör ve transformatör için 1 yıl.
Değişiklikler: Değişiklikler: 02.05.2014/28988, 23.07.2016/29779, 24.04.2017/30047, 18.02.2022/31754, 04.02.2024/32450, 23.12.2025/33116 (Madde 7 ve EK-III'te değişiklikler; değişiklik gerçektir).
Resmî kaynakla doğrulandı:
Resmî kaynak ↗
Standartlar ve rehberler
-
StandartIEC / TSEIEC 60909-0 Üç fazlı AC sistemlerde kısa devre akımları – Akımların hesaplanması IEC 60909-0:2026 (Ed.3); önceki IEC 60909-0:2016
Kapsam: Kısa devre hesabının uluslararası yöntemidir. Temmuz 2026'da yeni baskı çıktı; TS karşılığının hâlâ 2016 tabanlı olması muhtemel.
Değişiklikler: Ed.3 (2026-07-23) 2016 baskısının yerini aldı.
Resmî kaynakla doğrulandı:
Güncel mevzuat doğrulaması gereklidir.
Katalog sayfası ↗ -
StandartCENELEC / IEC / TSE (TS HD 60364-4-41)HD 60364-4-41 / IEC 60364-4-41 Alçak gerilim tesisleri – Elektrik çarpmasına karşı korunma IEC 60364-4-41:2005+AMD1:2017; HD 60364-4-41:2017 (CENELEC sürüm etiketi kontrol edilmeli)
Kapsam: Otomatik ayırma süreleri, TN/TT/IT koşulları ve 30 mA ek koruma şartlarının kaynağıdır. İş Ekipmanları Yönetmeliği periyodik kontrolde TS HD 60364-4 serisine atıf yapar.
Değişiklikler: IEC 60364-4-41:2005+AMD1:2017 konsolide baskı.
Resmî kaynakla doğrulandı:
Güncel mevzuat doğrulaması gereklidir.
Katalog sayfası ↗ -
StandartIEC / TSE (TS EN 61008-1, TS EN 61009-1)IEC 61008-1 / IEC 61009-1 Kaçak akım koruma şalterleri (RCCB) / Aşırı akım korumalı kaçak akım şalterleri (RCBO) IEC 61008-1:2024 (Ed.4), IEC 61009-1:2024 (Ed.4)
Kapsam: Ev tipi kaçak akım şalterlerinin açma eşikleri ve süreleri bu standartlardadır. TS EN karşılıkları büyük olasılıkla hâlâ 2010 tabanlıdır.
Değişiklikler: Her ikisinde Ed.4 2024-11-21'de yayımlandı ve 2010 baskılarının yerini aldı.
Resmî kaynakla doğrulandı:
Güncel mevzuat doğrulaması gereklidir.
Katalog sayfası ↗ -
StandartIEEEIEEE 80 AC trafo merkezi topraklamasında güvenlik kılavuzu IEEE 80-2013 (son yayımlanmış baskı)
Kapsam: Trafo merkezi topraklama ızgarası, adım ve dokunma gerilimi hesabında yaygın kullanılan kılavuzdur.
Değişiklikler: IEEE 80-2013 2024-03-21'de 'Inactive-Reserved' durumuna alındı; yeni revizyon projesi 2025'te onaylandı.
Resmî kaynakla doğrulandı:
Güncel mevzuat doğrulaması gereklidir.
Katalog sayfası ↗ -
StandartBSIBS 7430 Elektrik tesislerinin koruma topraklaması uygulama kuralları BS 7430:2026
Kapsam: Topraklayıcı direnç hesap formülleri için sık başvurulan İngiliz uygulama kodudur.
Değişiklikler: BS 7430:2026 31 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi; BS 7430:2011+A1:2015 geri çekildi (ECA ve IHS kayıtları; BSI mağazası doğrulanmalı).
Resmî kaynaktan doğrulanmadı
Güncel mevzuat doğrulaması gereklidir.
Bu sistemi tesisiniz için projelendirelim.
VoltGuard mühendislik ekibiyle projenizi gerçek tesis koşullarına göre değerlendirin. Raporunuzu paylaşmak isterseniz indirip teklif talebinize ekleyebilirsiniz; simülasyon girdileri bizimle siz istemedikçe paylaşılmaz.