Sigorta (Otomat) Amper - kW Çevirme Tablosu: C16 Kaç kW?
Panolarda en sık karşılaşılan otomat sigorta etiketi "C16" gibi bir gösterimdir; harf açma eğrisini, sayı ise anma akımını ifade eder. Aşağıda yaygın anma akımlarının kW karşılığı, hesap formülü ve B/C/D eğri farkı verilmiştir. Unutulmaması gereken nokta: sigorta yükü değil, beslediği kabloyu korur.
Öne Çıkanlar
- Otomat sigorta etiketindeki harf (B/C/D) açma eğrisi tipini, sayı ise anma akımını (amper) gösterir; kW değeri doğrudan etikette yazmaz.
- Amperi kW'a çevirmek için tek fazda P = V × I × cosφ / 1000, üç fazda P = √3 × V × I × cosφ / 1000 formülü kullanılır.
- C16 sigorta, tek fazda (230 V, cosφ 1) yaklaşık 3,68 kW; üç fazda (400 V, cosφ 0,8) yaklaşık 8,87 kW yük taşıyabilir.
- B tipi eğri dirençsel/aydınlatma yüklerinde, C tipi genel amaçlı ve küçük motor yüklerinde, D tipi ise trafo ve büyük motor gibi yüksek ilk yol alma akımlı yüklerde tercih edilir.
- Sigorta seçiminde asıl referans her zaman amperdir; kW yalnızca yaklaşık bir çevrim değeridir ve güç faktörü varsayımına bağlıdır.
Sigortada "C16" Ne Anlama Gelir?
Otomat sigorta (minyatür devre kesici) etiketlerinde görülen "C16" gösterimi iki farklı bilgiyi birleştirir. Baştaki harf (B, C veya D), sigortanın kısa devre anında ne kadar hızlı ve hangi akım katında anlık açacağını belirleyen manyetik açma eğrisi tipidir. Sayısal değer (16) ise sigortanın anma akımını, yani sürekli rejimde güvenle taşıyabileceği akımı amper cinsinden ifade eder. Yani "C16", kW ile ilgili bir bilgi değil, "C eğrisine sahip, 16 A anma akımlı sigorta" anlamına gelir. Sigorta değeri her zaman kablo kesitiyle birlikte doğrulanır: Ib ≤ In ≤ Iz ve I2 ≤ 1,45 × Iz (TS HD 60364-4-43). Konut ve işyeri priz devrelerinde C16 genellikle 2,5 mm² bakır kabloyla kullanılır; gruplama ve sıcaklık düzeltmesinden sonra Iz değeri yine 16 A'nın üzerinde kalmalıdır.
Amperi kW'a Çevirme Formülü
- Tek faz (230 V): P (kW) = V × I × cosφ / 1000
- Üç faz (400 V): P (kW) = √3 × V × I × cosφ / 1000
Burada cosφ (güç faktörü) bilinmeden kesin bir kW değeri verilemez; dirençsel yüklerde (ısıtıcı, ampul) cosφ genellikle 1'e yakınken, motor ve endüktif yüklerde 0,8 civarında kabul edilmesi yaygındır. Sigorta değerini kablo kapasitesiyle birlikte doğrulamak için sigorta / TMŞ seçim aracını kullanabilirsiniz.
C16 Sigorta Kaç kW? Adım Adım Hesap
- Tek faz, cosφ = 1: P = 230 × 16 × 1 / 1000 ≈ 3,68 kW
- Üç faz, cosφ = 0,8: P = 1,732 × 400 × 16 × 0,8 / 1000 ≈ 8,87 kW
- Üç faz, cosφ = 1: P = 1,732 × 400 × 16 × 1 / 1000 ≈ 11,09 kW
Görüldüğü gibi aynı 16 A sigorta, sisteme (tek faz/üç faz) ve yükün güç faktörüne göre çok farklı kW değerlerine karşılık gelebilir. Bu yüzden "sigorta kaç kW" sorusuna tek bir kesin rakamla değil, varsayımlarla birlikte cevap vermek doğrudur.
Yaygın Otomat Sigorta Değerleri İçin Amper-kW Tablosu
| Anma Akımı | Tek Faz (230 V, cosφ=1) | Üç Faz (400 V, cosφ=0,8) | Üç Faz (400 V, cosφ=1) |
|---|---|---|---|
| 6 A | 1,38 kW | 3,33 kW | 4,16 kW |
| 10 A | 2,30 kW | 5,54 kW | 6,93 kW |
| 16 A | 3,68 kW | 8,87 kW | 11,09 kW |
| 20 A | 4,60 kW | 11,09 kW | 13,86 kW |
| 25 A | 5,75 kW | 13,86 kW | 17,32 kW |
| 32 A | 7,36 kW | 17,74 kW | 22,17 kW |
| 40 A | 9,20 kW | 22,17 kW | 27,71 kW |
| 50 A | 11,50 kW | 27,71 kW | 34,64 kW |
| 63 A | 14,49 kW | 34,92 kW | 43,65 kW |
| 80 A | 18,40 kW | 44,34 kW | 55,43 kW |
| 100 A | 23,00 kW | 55,43 kW | 69,28 kW |
Tablo, dengeli sistem ve belirtilen güç faktörü varsayımlarıyla hesaplanmıştır. Değerler, kablonun ve sigortanın 30 °C referans sıcaklıkta olduğunu varsayar; sıcak panoda ve yan yana çok sayıda sigorta montajında üretici düzeltme katsayısı uygulanmalıdır. Gerçek yükte cosφ, gerilim toleransı ve dengesizlik sonucu değiştirebilir; sigorta seçiminde her zaman yükün etikette belirtilen gerçek akım veya güç değeri esas alınmalıdır.
B, C, D Tipi Sigorta Farkı
Harf, sigortanın kısa devre anında anlık açma yaptığı akım aralığını gösterir ve yük tipine göre seçilir:
- B tipi: TS EN 60898-1'e göre anma akımının 3-5 katı aralığında anlık açar; aydınlatma ve priz gibi dirençsel, ani akım darbesi düşük yüklerde tercih edilir.
- C tipi: Anma akımının 5-10 katı aralığında anlık açar; konut/işyeri genel dağıtım panoları ve küçük motorlu yükler için en yaygın seçimdir.
- D tipi: Anma akımının 10-20 katı aralığında anlık açar; trafo, büyük motor ve kondansatör bankası gibi yüksek ilk yol alma (inrush) akımlı yüklerde gereksiz açmayı önlemek için kullanılır.
Yanlış eğri tipi seçimi, ya gereksiz sık açmalara (çok hassas eğri) ya da kısa devre durumunda yetersiz korumaya (çok toleranslı eğri) yol açabilir. Eğri seçiminde, devre sonundaki kısa devre akımının manyetik açma eşiğini (C16 için 160 A) aşması da kontrol edilmelidir; uzun hatlarda bu koşul sağlanmazsa B eğrisi veya daha büyük kesit gerekir.
Sık Sorulan Sorular
C16 sigorta kaç kW?
C16 sigorta, tek fazda (230 V, cosφ 1) yaklaşık 3,68 kW; üç fazda (400 V, cosφ 0,8) yaklaşık 8,87 kW; üç fazda cosφ 1 kabulüyle yaklaşık 11,09 kW yük taşıyabilir. "C" harfi burada kW ile ilgili değil, sigortanın açma eğrisi tipini gösterir; 16 ise anma akımını (16 A) ifade eder.
Sigortadaki B, C, D harfleri ne anlama gelir?
Bu harfler sigortanın manyetik açma eğrisini, yani kısa devre durumunda anma akımının kaç katında anlık açacağını gösterir. TS EN 60898-1'e göre B tipi 3-5 kat, C tipi 5-10 kat, D tipi 10-20 kat akım aralığında anlık açar.
Sigorta seçerken amper mi kW mı esas alınır?
Sigorta ve TMŞ seçiminde temel referans her zaman amperdir (anma akımı); kW değeri, gerilim ve güç faktörü bilinmeden akıma tam olarak çevrilemez. kW bilgisi varsa önce akım hesaplanır, ardından bu akıma uygun sigorta seçilir.
16 A sigorta ile kaç kW cihaz çalıştırılır?
Tek fazlı 230 V şebekede 16 A sigorta, cosφ 1 kabulüyle yaklaşık 3,68 kW'a kadar cihaz beslemesine izin verir. Bu değer, hattın en az 2,5 mm² bakır kabloyla döşendiği ve cihazların toplam akımının 16 A'yı geçmediği durum içindir; cihazın gerçek akımı etiketinden kontrol edilmelidir.
Kaynaklar
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mühendislik projelendirmesi yerine geçmez. kW değerleri belirtilen varsayımlara (gerilim, güç faktörü) dayanır.
İlgili kaynaklar: TMŞ Seçimi Rehberi, Kablo Akım Taşıma Tablosu, Kısa Devre Akımı Nedir?, Kablo Neden Isınıyor?, VoltSim Pano.