Trafo Kapasite Artırımı Ön Değerlendirmesi
Mevcut trafonuzun gücünü, ölçülen veya tahmini en yüksek yükünüzü ve planladığınız büyümeyi girin; bugünkü ve plan sonundaki yüklenmeyi, gereken standart trafo gücünü ve uygulanabilir seçenekleri (trafo değişimi, ikinci trafo, önce kompanzasyon) görün.
Öne Çıkanlar
- Yüklenme = görünür güç (kVA) ÷ trafo anma gücü; görünür güç S = P ÷ cosφ ile bulunur.
- Mevcut ve yeni yükler aktif (kW) ve reaktif (kVAr) olarak ayrı toplanır: S = √(P² + Q²). Farklı cosφ değerleri böylece doğru birleşir.
- Gereken güç, plan sonundaki yük ÷ hedef yüklenme oranıdır; sonuç bir üst standart trafo gücüne yuvarlanır.
- Kapasite artırımı dağıtım şirketinin bağlantı görüşü, onaylı proje ve kabul işlemleri olmadan yapılamaz.
Nasıl hesaplanır?
- Bugünkü yük: S0 = Pen yüksek ÷ cosφ; yüklenme = S0 ÷ Sn × 100.
- Büyüme: mevcut aktif yük plan süresi boyunca bileşik büyür: P1 = Pen yüksek × (1 + g)n; reaktif yük Q1 = P1 × tanφ.
- Yeni yükler: P2 = kurulu güç × eşzamanlılık katsayısı; Q2 = P2 × tanφyeni.
- Plan sonu: S = √((P1 + P2)² + (Q1 + Q2)²); gereken güç Sgerekli = S ÷ hedef yüklenme.
- Seçim: Sgerekli bir üst standart güce (50, 100, 160, 250, 400, 630, 800, 1000, 1250, 1600, 2000, 2500, 3150 kVA) yuvarlanır. İkinci trafo seçeneğinde eksik güç (Sgerekli − Sn) aynı listeden seçilir.
- AG akımı: I = S ÷ (√3 × 400 V); ana şalter, bara ve kablo seçimi bu akıma göre kontrol edilir (trafo akımı hesaplama).
Kabuller ve sınırlar
- En yüksek yük, 15 dakikalık ortalama talep gibi sürekli bir değerdir; motor kalkışı gibi kısa süreli tepeler ayrıca değerlendirilir.
- Hedef yüklenme varsayılan %80'dir: trafo kısa süre anma gücünün üzerinde çalışabilir, ancak sürekli aşırı yüklenme sargı sıcaklığını ve yalıtım yaşlanmasını artırır (TS EN 60076-7 yükleme kılavuzu). Ortam sıcaklığı, köşk havalandırması ve trafo tipi (yağlı / kuru) bu payı değiştirir.
- Paralel çalışma için bağlantı grubu ve dönüştürme oranı aynı, kısa devre gerilimleri (uk) yakın olmalıdır; araç güç oranı için yaygın 1:3 sınırını kullanır. Yük paylaşımı Sn ÷ uk oranıyla orantılıdır.
- Trafo değiştiğinde AG kısa devre akımı artar; mevcut şalterlerin kesme kapasitesi kısa devre akımı hesabı ile kontrol edilmelidir.
Kapasite artırımında izin ve proje süreci
Trafo gücünü artırmak, kurulu güç değişikliği olduğu için tek başına bir ekipman değişimi değildir. Genel akış şöyledir: dağıtım şirketine kurulu güç artışı için başvuru ve bağlantı görüşü alınması, yetkili mühendisçe hazırlanan elektrik projesinin onaylatılması, uygulama, kabul işlemleri ve sözleşme/abonelik güncellemesi. Bu süreç Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği, Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği ve Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği çerçevesinde yürür; belge listesi ve süreler dağıtım şirketine göre değişir. Bu araçtaki sonuç, başvuru öncesinde hangi gücü konuşacağınızı görmeniz içindir; proje ve şebeke onayının yerine geçmez.
Trafo merkezi kurulumu ve kapasite artırımı projelerinde keşif, proje, dağıtım şirketi süreçleri ve uygulamayı birlikte yürütüyoruz: trafo merkezi kurulumu.
Örnek hesap
630 kVA trafoda en yüksek yük 400 kW, cosφ 0,95 (araçtaki varsayılanlar): bugünkü yük 421 kVA, yüklenme %67. Yıllık %3 büyümeyle 5 yıl sonra mevcut yük 464 kW'a çıkar; 150 kW yeni makine (eşzamanlılık 0,8, cosφ 0,85) 120 kW ve 74 kVAr ekler. Plan sonunda S ≈ 626 kVA, yüklenme %99. %80 hedef için en az 783 kVA gerekir: bir üst standart güç 800 kVA'dır. İkinci trafo seçeneğinde eksik 153 kVA için 160 kVA çıkar; ancak 630/160 güç oranı 1:3'ü aştığı için paralel çalışma yerine yüklerin ayrı baralara bölünmesi önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Trafom kaç yüzde yüklenmeli?
Tasarımda en yüksek yükte %70–80 yüklenme yaygın bir hedeftir; bu, yük büyümesi ve sıcak günler için pay bırakır. Trafo kısa süre anma gücünün üzerinde çalışabilir, fakat sürekli aşırı yüklenme yalıtım ömrünü kısaltır.
Trafo gücünü artırmak için hangi izinler gerekir?
Kurulu güç artışı için dağıtım şirketine başvurup bağlantı görüşü almak, yetkili mühendisçe hazırlanan elektrik projesini onaylatmak, uygulama sonrası kabul yaptırmak ve abonelik/sözleşmeyi güncellemek gerekir. Belgeler ve süreler dağıtım şirketine göre değişir.
İkinci trafo mu, trafo değişimi mi?
Değişim tek trafo ve daha basit işletme sağlar; eski trafo yedek veya satış konusu olur. İkinci trafo yedeklilik getirir ve yükleri bölmeye imkân verir, ancak paralel çalışma için bağlantı grubu, dönüştürme oranı ve uk değerleri uyumlu olmalı, güç oranı yaklaşık 1:3 içinde kalmalıdır. Karar köşk yeri, OG hücre durumu ve maliyetle birlikte verilir.
Kompanzasyon trafo kapasite ihtiyacını azaltır mı?
Evet. Aynı aktif güç için cosφ yükseldikçe çekilen kVA azalır. Örneğin 700 kW yük cosφ 0,80 iken 875 kVA, cosφ 0,98 iken yaklaşık 714 kVA çeker. Araç, kompanzasyonla hedef yüklenmenin altına inilebiliyorsa bunu ayrı bir seçenek olarak gösterir.
En yüksek yükü nereden öğrenirim?
OG abonelerde sayaç yük profili (15 dakikalık talep) dağıtım şirketinden veya sayaç okuma sisteminden alınabilir. En güvenilir yol, en yoğun üretim dönemini kapsayan en az bir haftalık enerji analizörü ölçümüdür.
Kaynaklar
- TS EN 60076-1 Güç transformatörleri — Genel; TS EN 60076-7 Yağlı güç transformatörleri için yükleme kılavuzu
- Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği (bağlantı başvurusu ve bağlantı görüşü)
- Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği; Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
- VoltGuard: Kısa devre akımı ve trafo tablosu, kVA–amper hesaplama
Bu araç ön değerlendirme yapar; bağlayıcı değildir. Kesin trafo gücü yük ölçümü, kısa devre ve koruma hesapları, köşk/hücre durumu ve dağıtım şirketinin bağlantı görüşüyle belirlenir. Kapasite artırımı için onaylı proje ve kabul zorunludur.
İlgili kaynaklar: Trafo akımı, Kısa devre akımı, Kompanzasyon, VoltSim 3D trafo merkezi, Trafo periyodik bakım.